10/2/09

Πλην μουσειολόγων

...στήνεται το Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Αντιγράφω από την Καθημερινή

"Σοβαρές ενστάσεις για το στήσιμο και τη φιλοσοφία από την οποία διέπεται η έκθεση του νέου Μουσείου της Ακρόπολης είχε χθες το Συμβούλιο Μουσείων. Μπροστά στην πίεση, όμως, των επερχόμενων εγκαινίων «υπερεθνικής σημασίας», αναγκάστηκαν να μειώσουν το χρόνο και να εγκρίνουν τη μουσειολογική - μουσειογραφική μελέτη. Με παρατηρήσεις αναπόφευκτες αλλά και διαπιστώσεις που προσβάλλουν το όλο εγχείρημα. Αλλωστε, σε ποια χώρα θα συνέβαινε να μη χρησιμοποιηθεί μουσειολόγος για τη μόνιμη έκθεση ενός τέτοιου μουσείου και μάλιστα στον 21ο αιώνα;

...το σπουδαιότερο: η μουσειολογική μελέτη ήρθε στο Συμβούλιο, αφού τα εκθέματα έχουν στηθεί."

Θα ήθελα πολύ να είμαι από μια μεριά στην αίθουσα συνεδριάσεων του Συμβουλίου Μουσείων. Κακά τα ψέμματα θα είχε γέλιο να ακούς τις παρατηρήσεις ανθρώπων άσχετων με τη μουσειολογία για την μουσειολογική (;) μελέτη που συνέταξε ένας μη μουσειολόγος. Δεν μοιάζει πολύ με σκετσάκι των Monty Python's ;

Ας το ψάξουμε όμως λίγο παραπάνω. Η ομάδα εργασίας που συνέταξε την μελέτη απαρτίζεται από τους:

Δημήτριο Παντερμαλή, αρχαιολόγο
Ιορδάνη Δημακόπουλο, αρχιτέκτονα
Γεώργιο Δεσπίνη (ναι, ζεί!), αρχαιολόγο
Άλκηστη Χωρέμη, αρχαιολόγο
Αλέξανδρο Μάντη, αρχαιολόγο
Αλέξανδρο Ξενάκης, αρχιτέκτονα
Χριστίνα Βλασσοπούλου, αρχαιολόγο
Σταματία Ελευθεράτου, αρχαιολόγο

Ούτε ένας μουσειολόγος, έτσι για ξεκάρφωμα. Αρχαιολόγοι, αρχιτέκτονες και απορώ πως δεν κατάφερε να τρυπώσει και κανένας πολιτικός μηχανικός. Πως μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να εκπονούν "μουσειολογικές και μουσειογραφικές μελέτες"; Ας το θέσουμε αλλιώς: Θεωρείται αυτονόητο πως οι ανασκαφές διενεργούνται από τους αρχαιολόγους, τα κτίρια χτίζονται από τους αρχιτέκτονες, οι εγχειρίσεις γίνονται από γιατρούς κου ούτω καθεξής. Οι εκθέσεις λοιπόν γιατί να στήνονται από αρχαιολόγους; Ειδικά από τη στιγμή που το Νέο Μουσείο Ακρόπολης λανσάρεται ώς "Το μουσείο του 21ου αιώνα", θα περίμενε κανείς ότι μέσα στην ομάδα εργασίας - των κατά τα άλλα εξαίρετων επιστημόνων- θα έβρισκε χώρο και ένας τουλάχιστον μουσειολόγος. Σε κάθε άλλη χώρα θα ήταν αυτονόητο. Όχι στην Ελλάδα.

Τώρα, για τις κρίσεις του Συμβουλίου Μουσείων, τί να πει κανείς; Ο Καλτσας παραπονιεται για το "δάσος κιόνων" της αίθουσας των αρχαϊκών (ξεχνώντας ίσως το δάσος προθηκών του Εθνικού Αρχαιολογικού). Η Λαμπράκη-Πλάκα έχει προβλήματα με τον φωτισμό, ο Κωνστάντιος έκανε μερικές φιλοσοφικές παρατηρήσεις και φαντάζομαι οτι έτσι ευχάριστα κύλησε η βραδια. Κρίμα που ο Σαμαράς έφυγε νωρίς και δεν έχουμε και την δική του άποψη.
Α, και να μην το ξεχάσω, ούτε στο Συμβούλιο Μουσείων υπάρχει μουσειολόγος....

...Καλή νύχτα και καλή τύχη.

6 σχόλια:

in antis είπε...

Έτσι ακριβώς. Καληνύχτα. Για καλή τύχη, δύσκολα. Λοιπόν η όλη υπόθεση θα ήταν απολύτως κωμική αν δεν έδειχνε τραγική ανικανότητα, ανοργανωσιά και αμάθεια σε όλο της το μεγαλείο. Ποιος ο λόγος έγκρισης της μουσειολογικής μελέτης της έκθεσης, λίγο πριν τα εγκαίνια και αφού είναι ήδη γνωστή; Εντάσσεται και αυτό στο πρόγραμμα τσίρκου που παρουσιάζει το ΥΠ.ΠΟ; Και ας μας πει κάποιος, οι μουσειολόγοι του ΥΠ.ΠΟ. τί ακριβώς κάνουν, καφέ στους αρχαιολόγους και αρχιτέκτονες που στήνουν μια έκθεση;

„Σε κάθε άλλη χώρα θα ήταν αυτονόητο. Όχι στην Ελλάδα.“. Δεν θα προσέθετα τίποτα άλλο.

Ανώνυμος είπε...

Δεν έχω ιδέα για το αν αυτά που λένε για το μουσείο έχουν βάση ή όχι.
Όμως πρόσφατα γεωπόνοι/γεωτεχνικοι που έκαναν αυτοψία στου Φιλοπάππου, κατηγόρησαν την Α’ ΕΠΚΑ ότι παρεμβαίνει στο πράσινο, χωρίς να γνωρίζει τίποτα επιστημονικά με αποτέλεσμα να έχουν προκαλέσει τεράστια ζημιά. Το πρόβλημα εστιάζεται κυρίως, στο ότι ξεπατώνουν όλους τους θάμνους (για καθαριότητα-"αισθητική"), με αποτέλεσμα, να ξεραίνεται το έδαφος και κατά συνέπεια τα δέντρα. Και πολλά ακόμα. Διάβασε την έκθεση των επιστημόνων,
δεξιά στο blog.

museologist είπε...

Καλά, το "δάσος κιόνων" τώρα το ανακάλυψαν; Τι νόημα έχει ένα τέτοιο σχόλιο όταν είναι γνωστό ήδη από την αρχιτεκτονική μελέτη (έστω το νεότερο version της) πόσες κολώνες θα έχει η αίθουσα.

Εδώ υπάρχουν δύο επιλογές: είτε σηκώνεις τα χέρια ψηλά και λέμε "είναι δάσος κιόνων, καταστροφή", ή δουλεύεις ώστε σε αυτό το δάσος να αναδείξεις το δέντρο που έχεις. Hence, η μουσειολογία και μουσειογραφία.

...αν και εφόσον φυσικά το "δάσος κιόνων" είναι προβληματικό, που δεν είναι κατ'ανάγκη.

ιων είπε...

Χαιρετώ. Και χαιρετίζω. Συμφωνώ καιεπαυξάνω. Είμαι από τους αρχαιολόγους που επιζητούν τη συμβολή, τη συμβουλή και την ουσιαστική συμμετοχή των μουσειολόγων ως καθ'ύλην αρμοδίων, χωρίς βέβαια να παραμερίζεται η αρχαιογνωστική συμβολή του αρχαιολόγου που ο μουσειολόγος δεν κατέχει πάντα εξ ορισμού. Μην πάμε μακρυά όμως. Εδώ και οι αρχαιολόγοι παραμερίζονται, όταν η διαπλοκή το επιτάσσει. Αν δεν απατώμαι, ο πρόεδρος στην επιτροπή για το νέο αρχαιολογικό μουσείο της Πάτρας είναι, τι άλλο; ένας ΓΕΩΛΟΓΟΣ!!! Κάθε πληροφορία για άμεση σχέση του με το Μέγαρο Μαξίμου ελέγχεται ως... ακριβής.
Κατά τα λοιπά διαφωνώ μόνο με το σχόλιο για τον Δεσπίνη και το βρίσκω επιεικώς άκομψο. Και ο Εμμανουήλ Κριαράς (για όποιον έχει την τύχη να γνωρίζει τον μεγαλύτερο μεσαιωνικό φιλόλογο της Ελλάδας)είναι 103 ετών και το μυαλό και η δράση του συναγωνίζεται κάτι παραιτημένους πενηντάρηδες

Ανώνυμος είπε...

Αυτό συμβαίνει γιατί καταλαβαίνω ότι οι αρχαιολόγοι είναι υπέρ της εξειδίκευσης, αλλά μόνον όσον δεν αφορά τους εαυτούς τους, γιατί αυτοί τα ξέρουν όλα. Οι κατά καιρούς αλλά και σήμερα υπέρμαχοι της εξειδίκευσης στην πράξη κάνουν τους μουσειολόγους, τους αρχιτέκτονες,τους συντηρητές,τους στατικούς,ανεξάρτητα αν έχουν στά χαρτιά μουσειολόγους κλπ αυτοί κάνουν κουμάντο και στα λόγια κατακεραυνώνουν όσους τολμούν να πουν ότι η εξειδίκευση για κ'αποιους αποτελεί το φύλλο συκής τους.

Lucretius είπε...

@ In antis
Μουσειολόγοι στο ΥΠ.ΠΟ; Να υπάρχουν άραγε; Γιατί τίποτα στις τελευταίες εκθέσεις των ελληνικών μουσείων και την γενικότερη μουσειακή πολιτική δεν δείχνει κάτι τέτοιο.

@ Ανώνυμος #1
Δεν θα με εξέπληττε. Τα πεπραγμένα της Α' ΕΠΚΑ έχουν ξανασυζητηθεί.

@ Museologist
Μήπως - λέω μήπως - είναι πιο εύκολο να δεχτούμε οτι οι κριτές είναι άσχετοι; Για το δάσος κιόνων συμφωνώ απόλυτα. Δημιουργεί ωραιότατες φυγές και σε ένα αρκετά ευέλικτο χώρο.

@ Ιων

Χαίρομαι πολύ για την στάση σας έναντι των μουσειολόγων, που και αυτοί στην τελική προσπαθούν να κάνουν την δουλειά τους. Για το Αρχαιολογικό της Πάτρας έχουν ακουστεί διάφορα και, αν δεν κάνω λάθος, έχει ξεφύγει από όλα τα χρονοδιαγράμματα. Υποτίθεται οτι θα ήταν έτοιμο για την Πολιτιστική, αλλά φαίνεται πως η Πάτρα ακολούθησε το λαμπρό παράδειγμα της Θεσσαλονίκης που ακόμη παραδίδει ισολογισμούς. Σχετικά με τον Δεσπίνη έχετε δίκιο, είναι χοντράδα. Το έγραψα λόγω της έκπληξης που προκάλεσε η είδηση σε φίλη αρχιτεκτόνισσα της οποίας η μητέρα, επίσης αρχιτεκτόνισσα, σπούδασε κοντά του. Σε καμία περίπτωση δεν αναφέρεται στο έργο του. Άλλωστε και ο Χαράλαμπος Μπούρας είναι ακμαιότατος.

@ Ανώνυμος #2
Αν και πιστεύω οτι κατά βάση έχετε δίκιο, δεν είναι σωστό να γενικεύετε με αυτόν τον τρόπο. Κάθε νέο επάγγελμα (στην περίπτωσή μας οι μουσειολογία) συναντά αντιδράσεις στην καθιέρωσή του, ειδικά σε περιπτώσεις όπου θίγονται τα όρια των άλλων επαγγελματιών. Φυσικά, από την στιγμή που δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη πολιτική από το ΥΠ.ΠΟ, τα μουσεία έχουν μεταβληθεί σε ιδιότυπα far west όπου αρχαιολόγοι και μουσειολόγοι μονομαχούν συνεχώς.

Click